Thứ Bảy, Tháng Bảy 2, 2022
Google search engine
HomeTội xâm phạm trật tự quản lý kinh tếTham nhũng là gì và quy định pháp luật về tội tham...

Tham nhũng là gì và quy định pháp luật về tội tham nhũng

Tham nhũng là một trong những vấn nạn gây ra những thiệt hại rất nghiêm trọng. Trong những năm gần đây, việc phòng chống tham nhũng ngày càng Đảng và Nhà nước ta triển khai một cách có hiệu quả, điển hình đã có nhiều vụ án lớn được đưa ra xử lý. Bài viết sau đây, Luật Hình sự sẽ làm rõ tham nhũng là gì và các quy định của pháp luật về tội tham nhũng.

tham nhũng
Tham nhũng là gì?

Khái niệm tham nhũng

Tham nhũng là một trong nhóm các hành vi phạm tội về chức vụ đươc quy định trong Bộ luật hình sự, theo đó tham nhũng được hiểu là hành vi lợi dụng chức vụ và quyền hạn nhằm để hưởng những lợi ích vật chất trái pháp luật, dẫn tới gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước hay của tập thể, cá nhân, hành vi này xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức.

Yếu tố cấu thành tội tham nhũng

Để xác định một người có phạm tội tham nhũng theo quy định của pháp luật hình sự thì cần xác định đủ 04 yếu tố cấu thành cơ bản của các tội phạm tham nhũng như sau:

          Một là, khách thể của các tội phạm tham nhũng. Các tội phạm này xâm phạm tới hoạt động đúng đắn của các cơ quan cũng như tổ chức. Hoạt động đúng đắn cơ quan và tổ chức ở đây được hiểu là hoạt động bình thường mà tuân theo đúng các quy định của Hiến pháp, pháp luật và của cơ quan, tổ chức. Cần lưu ý, mặc dù tội phạm này gây ra những thiệt hại cho lợi ích của nhà nước cũng như của xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân nhưng không thể dựa trên cơ sở đó để xác định khách thể của tội phạm này là những thiệt hại thực tế đã xảy ra của nhà nước, của xã hội hay quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, mà những thiệt hại đó chỉ được coi là hậu quả của hành vi phạm tội.

          Hai là, chủ thể của tội tham nhũng là người đã từ đủ 16 tuổi trở lên và thỏa mãn điều kiện đã đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Chủ thể của tội phạm này phải có dấu hiệu chủ thể đặc biệt, theo đó chủ thể phạm tội là người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan hay tổ chức, doanh nghiệp cả trong khu vực nhà nước cũng như ngoài nhà nước. Trong vụ án có đồng phạm thì chủ thể phạm tội có thể có cả người không có chức vụ quyền hạn nhưng họ có thể là người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức, còn đối với người thực hành thì buộc phải là người có chức vụ, quyền hạn.

          Ba là, mặt chủ quan của tội phạm tham nhũng. Người phạm tội thực hiện hành vi phạm các tội tham nhũng với lỗi cố ý. Theo đó, người phạm tội đã nhận thức rõ được tính chất cũng như mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội nhưng vẫn thực hiện các hành vi tham nhũng.

          Bốn là, mặt khách quan của tội phạm thể hiện ở hành vi khách quan, hậu quả và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội với hậu quả xảy ra. Các hành vi khách quan của tội tham nhũng được đặc trưng bởi hành vi của những người có chức vụ và quyền hạn lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ và quyền hạn đó của mình để xâm phạm đến sự đúng đắn cũng như uy tín của cơ quan nhà nước hay tổ chức xã hội, gây ra hoặc đe dọa gây ra các thiệt hại cho lợi ích nhà nước, cho xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Các hành vi cụ thể về tham nhũng có thể kể đến như sau: tham ô, nhận hối lộ hay lợi dụng chức vụ, quyền hạn để dùng tài sản đưa hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn nhằm sử dụng trái phép tài sản; lạm dụng chức vụ, quyền hạn với mục đích chiếm đoạt tài sản của công dân, lạm dụng chức vụ, quyền hạn trong hoạt động thi hành công vụ; lạm quyền trong khi thi hành công vụ nhằm vụ lợi; lợi dụng chức vụ, quyền hạn đã gây ảnh hưởng đến người khác nhằm vụ lợi; giả mạo trong công tác để vụ lợi.

          Hậu quả nghiêm trọng là một trong dấu hiệu pháp lí bắt buộc, cụ thể là hành vi gây thiệt hại cho những lợi ích của nhà nước hay của tổ chức xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Trong đó có những thiệt hại về vật chất, có thiệt hại phi vật chất.

Các hành vi tham nhũng

Dựa trên quy định tại Điều 2 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, có thể thấy các hành vi tham nhũng sẽ bao gồm:

tham nhũng
Xử lý hình sự tội tham nhũng

          – Tham ô tài sản;

          – Nhận hối lộ;

          – Lạm dụng chức vụ cũng như quyền hạn chiếm đoạt tài sản;

          – Lợi dụng chức vụ cũng như quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi;

          – Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ hay công vụ vì vụ lợi;

          – Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đến người khác để trục lợi;

          – Giả mạo trong công tác nhằm vụ lợi;

          – Đưa hối lộ hay môi giới hối lộ để giải quyết công việc của cơ quan hay  tổ chức, đơn vị hoặc địa phương vì vụ lợi;

          – Lợi dụng chức vụ, quyền hạn nhằm sử dụng trái phép tài sản công để vụ lợi;

          – Nhũng nhiễu để vụ lợi;

          – Không thực hiện hay thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ, công vụ để vụ lợi;

          – Lợi dụng chức vụ, quyền hạn nhằm bao che cho người mà có hành vi vi phạm pháp luật để vụ lợi; cản trở hay can thiệp trái pháp luật vào việc giám sát, kiểm tra cũng như thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố và xét xử, thi hành án để vụ lợi.

Quy định pháp luật về tội tham nhũng

Theo pháp luật hình sự, tham nhũng không phải là tên của một tội phạm cụ thể, mà đây là một nhóm các tội phạm liên quan đến chức vụ quyền hạn được quy định mục 1 chương XXIII Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 với tên là các tội phạm tham nhũng. Cụ thể, bao gồm 07 tội phạm sau:

  • Điều 353 quy định về tội tham ô tài sản;
  • Điều 354 quy định về tội nhận hối lộ;
  • Điều 355 quy định về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản;
  • Điều 356 quy định về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ;
  • Điều 357 quy định về tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ;
  • Điều 358 quy định về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn mà gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi;
  • Điều 359 quy định về tội giả mạo trong công tác.

Tình hình chống tham nhũng hiện nay ở nước ta

Có thể khẳng định rằng, công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận; vấn nạn tham nhũng đã và đang dần bị ngăn chặn và đẩy lùi; niềm tin cũng như sự ủng hộ của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước đã được nâng lên. Việc chống tham nhũng ở nước ta hiện nay được triển khai theo hướng: 

tham nhũng
Công tác phòng chống tham nhũng

          – Không có vùng cấm hay không có đặc quyền, không có ngoại lệ cũng như không chịu sự tác động không đúng đắn của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào;

          – Làm từng bước và rõ đến đâu xử lý đến đó; 

          – Nhân dân và toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc; 

          – Nhân văn và phục vụ phát triển kinh tế – xã hội; 

          – Lấy phòng ngừa là chính, cơ bản còn phát hiện, xử lý là quan trọng, cấp bách.

          Bên cạnh các kết quả đạt được, thì công tác chống tham nhũng ở Việt Nam vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định như: công tác tuyên truyền, giáo dục về chống tham nhũng chưa thực sự đạt hiệu quả chưa cao, hiện tượng phải hối lộ hay bôi trơn hoặc tác động bằng những hình thức khác nhằm được thuận lợi hơn trong giải quyết công việc còn phổ biến hay như một số cơ chế, chính sách còn thiếu chặt chẽ và chưa phù hợp với thực tiễn; việc thực thi pháp luật có lúc, có nơi thì chưa nghiêm. Công tác tổ chức, cán bộ hay kiểm soát tài sản, thu nhập còn tồn tại nhiều hạn chế, vướng mắc; vấn đề phát hiện cũng như xử lý tham nhũng chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là việc tự phát hiện, xử lý tham nhũng trong nội bộ các cơ quan, tổ chức…

Trên đây là những thông tin tư vấn về các quy định của pháp luật về tội tham nhũng mà bạn cần biết. Nếu các bạn có bất cứ thắc mắc nào thì đừng quên liên hệ tới Luật hình sự để được giải đáp kịp thời nhé./

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments