Thứ Bảy, Tháng Hai 24, 2024
Google search engine
Hometố tụng hình sựPhân tích khái niệm tội phạm theo quy định của Bộ luật...

Phân tích khái niệm tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015

Tội phạm là chế định quan trọng và chủ yếu của luật hình sự. Nội dung của khái niệm tội phạm đã thể hiện một cách rõ nét bản chất giai cấp, các đặc điểm chính trị xã hội cũng như những đặc điểm pháp lý của luật hình sự.

1 – Khái niệm tội phạm

Khoản 1 Điều 8 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã đưa ra khái niệm tội phạm như sau: “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự”.

Đồng thời, để phân biệt hành vi nào được coi là tội phạm hay không và nhằm cá thể hóa trách nhiệm hình sự, khoản 2 Điều 8 Bộ luật Hình sự năm 2015 còn quy định rằng: “những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác”. Sự nguy hiểm của hành vi phải ở một mức độ “đáng kể” thì mới được nhà làm luật coi là tội phạm. Đây là một giới hạn trong việc cân nhắc lập pháp, khi tội phạm hóa hoặc phi tội phạm hóa. Để được coi hành vi đó nguy hiểm có đáng kể hay không phải dựa vào hậu quả, tác hại của hành vi đó gây ra cho xã hội và nó có tính phổ biến hay không, và các biện pháp ngoài hình sự có thể răn đe, khắc phục được không. Trong khái niệm tội phạm ở Bộ luật Hình sự Việt Nam đã chứa đựng nhiều yếu tố của một cấu thành tội phạm, tuy chưa phải là đầy đủ hết các mặt trong cấu thành.

Như vậy, trong sự mô tả khái niệm tội phạm của nhà làm luật, ngoài việc chỉ ra các căn cứ để nhận biết hành vi nào có dấu hiệu là tội phạm còn liệt kê đầy đủ phạm vi các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ tránh khỏi sự xâm hại của tội phạm. Từ đó thấy được bản chất giai cấp của luật hình sự hướng tới phục vụ và bảo vệ lợi ích của giai cấp nào? Hành vi phạm tội gây nguy hiểm cho lợi ích của giai cấp nào trong xã hội?

Định nghĩa tội phạm trong luật hình sự Việt Nam là cơ sở khoa học thống nhất cho việc nhận thức và áp dụng đúng đắn những quy định của các điều luật về từng tội phạm cụ thể và các chế định về tội phạm trong phần những quy định chung của Bộ luật Hình sự, là những vấn đề xuyên suốt của luật hình sự.

Xem thêm: Dịch vụ luật sư bào chữa trong vụ án hình sự của Công ty Luật TNHH Everest

2 -Ý nghĩa khái niệm tội phạm

Khái niệm tội phạm là khái niệm cơ bản nhất trong luật hình sự, còn những khái niệm khác như khái niệm phân loại tội phạm, khái niệm về các giai đoạn thực hiện tội phạm, khái niệm về các trường hợp loại trừ tính chất tội phạm của hành vi tuy là những khái niệm độc lập nhưng cũng chỉ là những khái niệm có tính chất cụ thể hóa khái niệm tội phạm và hoàn toàn phụ thuộc vào nội dung của khái niệm tội phạm.

Trong khái niệm tội phạm, trước hết thể hiện rõ nét bản chất giai cấp của tội phạm là bảo vệ những quan hệ xã hội nào bị xâm hại, vì lợi ích của ai trong xã hội, nó trực tiếp thể hiện một cách rõ nét những nhiệm vụ, nguyên tắc cơ bản của luật hình sự Việt Nam. Nội dung của khái niệm tội phạm là điều kiện tiên quyết có tính nguyên tắc để vạch ra ranh giới giữa tội phạm và không phải là tội phạm.

Khái niệm tội phạm là cơ sở thống nhất để xây dựng từng tội phạm cụ thể trong mỗi điều luật thuộc phần các tội phạm, qua đó cũng là cơ sở để quy định những khung hình phạt tương ứng cho từng loại tội. Trong thực tiễn áp dụng luật hình sự, các cơ quan có thẩm quyền tuy dựa vào các điều luật thuộc phần các tội phạm để xác định tội phạm cụ thể nhưng chỉ trên cơ sở sự nhận thức đúng đắn và đầy đủ về bản chất cũng như những đặc điểm của tội phạm nói chung mới có thể áp dụng được luật hình sự một cách nghiêm minh qua việc xác định đúng tội danh, đánh giá đúng tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Như vậy, có quan niệm đúng, đầy đủ về hình thức, nội dung và bản chất của tội phạm mới xây dựng và áp dụng đúng pháp luật hình sự.

Xem thêm: Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực hình sự của Công ty Luật TNHH Everest

3 – Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Phân tích khái niệm tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Phân tích khái niệm tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments