Thứ Bảy, Tháng Sáu 15, 2024
Google search engine
Hometố tụng hình sựPhạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại...

Phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội

Pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự được quy định lần đầu tiên từ Bộ luật Hình sự năm 2015. Bài viết làm rõ phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội thông qua nhóm các tội phạm.

1 – Khái niệm trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội

Vấn đề xử lý hình sự pháp nhân đã được hệ thống pháp luật nhiều quốc gia trên thế giới quy định và áp dụng. Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, thực trạng pháp nhân thương mại gây ô nhiễm môi trường, trốn thuế, các loại tội phạm có tổ chức, rửa tiền, hoạt động theo băng nhóm có xu hướng gia tăng và nghiêm trọng hơn, được thực hiện bởi các doanh nghiệp, tổ chức có tư cách pháp nhân. Trong khi đó, các biện pháp hành chính kém hiệu quả, không đủ sức răn đe đối với các hành vi vi phạm pháp luật do pháp nhân thực hiện. Hơn nữa, ở nước ta trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục nội luật hóa và bảo đảm trên thực tế các công ước quốc tế đã được kí kết hoặc công nhận.

Một số công ước quốc tế rất quan trọng mà nước ta là thành viên, như Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966, Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia năm 2000, Công ước về phòng chống tham nhũng của Liên hợp quốc năm 2003… Thực hiện các văn kiện quốc tế, để phòng, chống tội phạm, thực hiện chính sách hình sự và bảo vệ quyền con người ở nước ta, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân là phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội ở nước ta hiện nay.

Trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại phạm tội có thể hiểu là hậu quả pháp lý bất lợi pháp nhân phải gánh chịu bằng việc bị áp dụng hình phạt hoặc một trong các biện pháp hình sự do pháp luật quy định.

Xem thêm: Dịch vụ luật sư bào chữa trong vụ án hình sự của Công ty Luật TNHH Everest

2 – Phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội

Khoản 1 Điều 8 Bộ luật Hình sự năm 2015 (về khái niệm tội phạm) đã xác định thêm chủ thể của tội phạm là pháp nhân thương mại, bên cạnh chủ thể là cá nhân. Đây chính là cơ sở pháp lý để quy phạm hóa các loại tội phạm và hình phạt buộc pháp nhân thương mại phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự. Các pháp nhân phi thương mại, không có mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận, hoặc có lợi nhuận nhưng không được phân chia, hoặc các tổ chức thuộc cơ quan, tổ chức trong bộ máy nhà nước thực hiện nhiệm vụ chính trị, thực hiện chính sách công, gồm các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, các đơn vị lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp…, dù có tư cách pháp nhân, nhưng không phải là chủ thể của tội phạm.

Pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm quy định tại một trong các điều từ Điều 188 đến Điều 196, các Điều 200, 203, 209, 210, 211, 213, 216, 217, từ Điều 225 đến Điều 227, các điều 232, 234, 235, từ Điều 237 đến Điều 239, từ Điều 242 đến Điều 246, Điều 300 và Điều 324 của Bộ luật Hình sự năm 2015. Cụ thể, theo Điều 76 của Bộ luật Hình sự năm 2015, pháp nhân phải chịu trách nhiệm hình sự ở 33 tội phạm như sau:

[a] Nhóm các tội phạm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại: Điều 188 (tội buôn lậu); Điều 189 (tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới); Điều 190 (tội sản xuất, buôn bán hàng cấm); Điều 191 (tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm); Điều 192 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả); Điều 193 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm); Điều 194 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh); Điều 195 (tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, giống vật nuôi); Điều 196 (tội đầu cơ).

[b] Nhóm các tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm: Điều 200 (tội trốn thuế); Điều 203 (tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước); Điều 209 (tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán); Điều 210 (tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán); Điều 211 (tội thao túng thị trường chứng khoán); Điều 213 (tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm); Điều 216 (tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động).

[c] Nhóm các tội phạm khác xâm phạm trật tự quản lý kinh tế: Điều 217 (tội vi phạm quy định về cạnh tranh); Điều 225 (tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan); Điều 226 (tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp); Điều 227 (tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên); Điều 232 (tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản); Điều 234 (tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã).

[d] Nhóm các tội phạm về môi trường: Điều 235 (tội gây ô nhiễm môi trường); Điều 237 (tội vi phạm quy định về phòng ngừa, ứng phó, khắc phục sự cố môi trường); Điều 238 (tội vi phạm quy định về bảo vệ an toàn công trình thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai; vi phạm quy định về bảo vệ bờ, bãi sông); Điều 239 (tội đưa chất thải vào lãnh thổ Việt Nam); Điều 242 (tội hủy hoại nguồn lợi thủy sản); Điều 243 (tội hủy hoại rừng); Điều 244 (tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm); Điều 245 (tội vi phạm quy định về quản lý khu bảo tồn thiên nhiên); Điều 246 (tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại).

[e] Nhóm các tội phạm xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng: Điều 300 (tội tài trợ khủng bố) và Điều 324 (tội rửa tiền).

Xem thêm: Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực hình sự của Công ty Luật TNHH Everest

3 – Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại phạm tội có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn.

RELATED ARTICLES

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -
Google search engine

Most Popular

Recent Comments