Có rất nhiều sáng chế được ra đời trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay. Các sáng chế xuất hiện ngày càng nhiều và nhanh chóng tiếp cận người dùng. Nên việc bảo hộ các sáng chế sẽ giúp các nhà sáng chế có nhiều lợi ích về mặt pháp lý cũng như kinh tế.

I-Khái niệm và đặc điểm về sáng chế

1-Khái niệm về sáng chế

Bảo hộ sáng chế được coi là có lịch sử phát triển lâu đời nhất trong hệ thống bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Đạo luật sáng chế đầu tiên được ban hành tại Venice năm 1474, sau đó, luật sáng chế lần lượt được thừa nhận ở các quốc gia trên thế giới để ghi nhận quyền sở hữu cho chủ thể sáng tạo đối với những sáng tạo về kĩ thuật của họ, nhằm khuyến khích hoạt động sáng tạo cũng như bộc lộ các thành quả sáng tạo, thúc đẩy việc cải tiến, phát triển những công nghệ đã có.

Theo định nghĩa của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO): “Sáng chế là một độc quyền được cấp cho một giải pháp là sản phẩm hoặc quy trình, nói chung, cung cấp cách thức mới để thực hiện một điều gì đó, hoặc đưa ra một giải pháp công nghệ mới cho một vấn đề”. Hiểu một cách chung nhất, sáng chế là những giải pháp mang đặc tính kĩ thuật, có tính mới do con người sáng tạo trong lĩnh vực kĩ thuật hay công nghệ bất kì, ứng dụng trong các hàng hóa, thiết bị, máy móc, quy trình để phục vụ nhu cầu của cuộc sống.

Theo quy định tại Khoản 12 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 thì sáng chế là: giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên.

Sáng chế cũng là một trong những đối tượng được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005.

2- Đặc điểm của sáng chế:

Theo pháp luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, sáng chế là một giải pháp kĩ thuật tồn tại thông qua hai dạng chủ yếu là sản phẩm hoặc quy trình. Sáng chế là sản phẩm được thể hiện dưới các dạng sau đây:

– Dạng vật thể: Được thể hiện bằng một tập hợp các thông tin xác định một sản phẩm nhân tạo được đặc trưng bởi các dấu hiệu, chi tiết về kết cấu. Các dấu hiệu, chi tiết này liên kết với nhau để thực hiện một chức năng, công dụng nhất định nhằm đáp ứng một nhu cầu của con người. Các sáng chế vật thể như: dụng cụ, máy móc, thiết bị, linh kiện…

– Dạng chất thể: được thể hiện bằng một tập hợp các thông tin xác định một săn phẩm nhân tạo được đặc trưng bởi các dấu hiệu, đặc điểm về sự hiện diện, ti lệ và trạng thái các phân tử tạo thành và có một chức năng nhất định, như: vật liệu, chất liệu, thực phẩm, dược phẩm…

– Dạng vật liệu sinh học: được thể hiện bằng tập hợp các thông tin về một sản phẩm có chứa thông tin di truyền bị biến đổi dưới tác động của con người; có khả năng tự tái tạo lại, như: gen thực vật/động vật, biến đổi gen…

– Sáng chế có thể hiện dưới dạng quy trình: được thể hiện bằng tập hợp các thông tin xác định cách thức tiến hành một quá trình, một công việc được xác định bởi các đặc điểm về trình tự, điều kiện, thành phần tham gia, biện pháp, phương tiện thực hiện các thao tác nhằm đạt được mục đích nhất định như: quy trình công nghệ; phương pháp chẩn đoán, dự báo, kiểm tra, xử lí, khai thác, thăm dò.

Trong một sản phẩm phức tạp như chiếc máy ảnh có thể bao gồm rất nhiều sáng chế khác nhau được bảo hộ như: sáng chế liên quan đến các thiết bị, bộ phận, chi tiết trong chiếc máy ảnh; sáng chế về chất liệu được sử dụng để sản xuất ra một chi tiết nào đó trong máy ảnh, sáng chế liên quan đến phương pháp xử lí ảnh, phương pháp chuyển đổi dữ liệu ảnh..

Xem thêm: Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ của Công ty Luật TNHH Everest 

II-Điều kiện và đối tượng bảo hộ sáng chế:

1- Điều kiện bảo hộ sáng chế

Một yêu cầu đối với sáng chế là giải pháp kĩ thuật là sáng chế phải giải quyết được một vấn đề kĩ thuật cụ thể bằng việc áp dụng các quy luật tự nhiên. Quy luật tự nhiên là những quy luật khoa học của tự nhiên được khám phá thông qua thực nghiệm. Như vậy, những ý tưởng hoặc ý đồ chỉ nêu vấn đề mà không đưa ra cách giải quyết vấn đề (bằng cách nào, bằng phương tiện gì…) không được bảo hộ là sáng chế; hoặc vấn đề được giải quyết không phải là vấn đề kĩ thuật hoặc không được giải quyết bằng cách thức kĩ thuật thì cũng không được coi là sáng chế. Những giải pháp không sử dụng các quy luật của tự nhiên mà áp dụng quy luật kinh tế, quy luật kinh doanh… hay quy tắc chơi một trò chơi, phương pháp huấn luyện vật nuôi… không phải là đối tượng được bảo hộ sáng chế. Sáng chế phải là sản phẩm hoặc quy trình do con người tạo ra, chứ không phải là những gì tồn tại trong tự nhiên được con người phát hiện ra.

Sáng chế không chỉ đơn thuần là một “khám phá”, bởi lẽ khám phá chỉ là sự quan sát, phát hiện ra một hiện tượng trước đây không được chú ý tới. Sáng chế cũng khác biệt với “phát minh” ờ chỗ, phát minh là việc phát hiện, giải thích một sự vật, hiện tượng đang tồn tại khách quan của thế giới tự nhiên, trong khi sáng chế phải liên quan đến việc sáng tạo ra cái mới (như một thiết bị, một sản phẩm, sự kết hợp của các chất, một phương pháp mới… hoặc một sự cải tiến, bổ sung cho những sản phẩm, máy móc, thiết bị đã biết) trên cơ sở ứng dụng các kiến thức khoa học.

Theo quy định tại Điều 58 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định về điều kiện chung đối với sáng chế được bảo hộ như sau:

– Có tính mới;

– Có trình độ sáng tạo;

– Có khả năng áp dụng công nghiệp.

Trong đó, “tính mới” của sáng chế được xem là yếu tố quan trọng nhất. “Tính mới” có nghĩa bất kỳ sản phẩm nào muốn đăng ký sáng chế nhưng đã bị bộc lộ trước thời điểm nộp đơn đều bị coi là không còn tính mới và không thể đăng ký được. Do đó, trước khi đưa sản phẩm lưu thông trên thị trường hoặc trên các phương tiện truyền thông, chủ sở hữu cần nộp đơn đăng ký sáng chế để bảo đảm được tính mới và đáp ứng được điều kiện bảo hộ.

2- Đối tượng bảo hộ sáng chế

Căn cứ theo quy định điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ quy định các tổ chức, cá nhân sau đây có quyền đăng ký sáng chế, bao gồm:

– Tác giả tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí bằng công sức và chi phí của mình;

– Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả dưới hình thức giao việc, thuê việc, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác và thỏa thuận để không trái với quy định theo pháp luật sở hữu trí tuệ.

Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng nhau tạo ra hoặc đầu tư để tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí thì các tổ chức, cá nhân đó đều có quyền đăng ký và quyền đăng ký đó chỉ được thực hiện nếu được tất cả các tổ chức, cá nhân đó đồng ý.

Người có quyền đăng ký quy định nêu trên có quyền chuyển giao quyền đăng ký cho tổ chức, cá nhân khác dưới hình thức hợp đồng bằng văn bản, để thừa kế hoặc kế thừa theo quy định của pháp luật, kể cả trường hợp đã nộp đơn đăng ký.

III- Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Các đặc điểm về sáng chế và điều kiện bảo hộ sáng chế được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Các đặc điểm về sáng chế và điều kiện bảo hộ sáng chế có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here